Projektowanie stałych systemów zabezpieczających przed upadkiem z wysokości musi być zgodne z normą PN-EN 795:2012 — Ochrona przed upadkiem z wysokości. Urządzenia kotwiczące. Każdy zaprojektowany system podlega odbiorowi i musi być udokumentowany protokołem zgodności.

Każdy kompletny system chroniący przed upadkiem składa się z trzech elementów, które muszą ze sobą współpracować i być certyfikowane jako zestaw:

Norma EN 795 definiuje pięć typów urządzeń kotwiczących. Na dachach obiektów budowlanych najczęściej stosuje się Typ A, C i E:

Strefa wejścia na dach jest najczęstszym miejscem wypadków — pracownik przez chwilę jest poza systemem asekuracji, otwiera wyłaz, wychodzi. Dobry projekt eliminuje ten moment niepewności.

Punkt kotwiczący „startowy" należy umieścić możliwie najbliżej wyjścia na dach — tak żeby pracownik mógł się przypiąć jeszcze przed wyjściem lub natychmiast po wyjściu przez wyłaz, zanim wykona jakikolwiek ruch po dachu.

Słupek początkowy powinien być usytuowany jak najbliżej drabiny lub wyłazu. Jeśli zachowanie ciągłości liny od samego wejścia nie jest możliwe ze względu na geometrię dachu, projektant powinien dodatkowo przewidzieć pojedynczy punkt kotwiczący przy wyjściu — pracownik przepina się do niego bezpośrednio przy wyłazie, a następnie wchodzi w system linowy.

Strefę zagrożenia upadkiem wyznacza się w odniesieniu do krawędzi dachu oraz wszelkich otworów i różnic poziomów. Na dachach płaskich cała powierzchnia dachu jest obszarem zagrożenia — nie tylko strefa przy krawędzi.

Strefa w odległości do 2 m od krawędzi dachu jest obszarem szczególnie dużego zagrożenia i wymaga specjalnej uwagi przy rozmieszczaniu punktów systemu.

Droga wolnego spadku to przestrzeń poniżej miejsca pracy wymagana do pełnego powstrzymania upadku bez urazu. Jest to fundamentalny parametr każdego projektu systemu asekuracji — błąd w obliczeniu drogi wolnego spadku może sprawić, że system formalnie certyfikowany nie zapewnia rzeczywistej ochrony.

Maksymalna droga swobodnego spadania nie powinna przekraczać 2,0–2,5 m. Obliczenie wykonuje się ze wzoru:

Dodatkowo należy uwzględnić odległość punktu kotwiczenia od krawędzi dachu oraz ewentualną deformację elementu kotwiczącego podczas amortyzacji upadku. W systemach linowych ugięcie liny (parametr U) jest szczególnie istotne — może sięgać 0,5–1,5 m w zależności od długości przęsła i napięcia wstępnego liny.

Wybór między systemem punktowym a linowym to kluczowa decyzja projektowa. Oba systemy mogą chronić przed upadkiem, ale różnią się fundamentalnie pod względem komfortu użytkowania i zakresu ochrony.

System punktowy jest właściwym wyborem gdy dostęp do dachu jest sporadyczny (kilka razy w roku), trasy serwisowe są krótkie i stałe (serwis jednego urządzenia w jednym miejscu), a budżet jest ograniczony. Główną wadą jest konieczność ciągłego przepinania się do kolejnych punktów — każde przepięcie to chwila bez asekuracji i potencjalny błąd ludzki. Dlatego nie zaleca się stosowania systemów punktowych na dachach z gęstym rozmieszczeniem urządzeń technicznych, gdzie pracownik musi często zmieniać kierunek poruszania się.

System linowy jest optymalnym rozwiązaniem dla dachów z regularnym dostępem, długimi trasami serwisowymi i pracą kilku osób jednocześnie. Zapewnia ciągłość asekuracji — pracownik jest podpięty przez cały czas bez konieczności przepinania. Systemy linowe mogą być stosowane jednocześnie przez do 3 użytkowników (zgodnie z CEN/TS 16415) i mogą być prowadzone wzdłuż krawędzi, wokół obiektów technicznych i między rzędami paneli PV.

W przypadku dużego zagęszczenia urządzeń na dachu lub skomplikowanej geometrii, dopuszczalne i często zalecane jest połączenie systemu linowego z punktami kotwiczącymi — system hybrydowy. Linia życia pokrywa główne trasy komunikacyjne, a punkty kotwiczące zabezpieczają strefy dostępowe do poszczególnych urządzeń.

Prawidłowe rozmieszczenie punktów kotwiczących i słupków systemu linowego na dachu płaskim musi uwzględniać jednocześnie normowe wymagania odległości, geometrię dachu i trasy pracy serwisantów. Typowe zasady projektowania:

Projekt techniczny stałego systemu asekuracji jest dokumentem wymaganym przez przepisy BHP i stanowi podstawę odbioru i dopuszczenia systemu do użytkowania. Bez projektu system formalnie nie istnieje — nawet jeśli jest fizycznie zamontowany.

Kompletna dokumentacja projektowa powinna zawierać: rzut dachu z rozmieszczeniem systemu i stref zagrożenia, obliczenia nośności podłoża i punktów kotwiczących, obliczenie drogi wolnego spadku dla krytycznych punktów systemu, specyfikację wszystkich komponentów z numerami certyfikatów i deklaracjami właściwości użytkowych, instrukcję użytkowania dla pracowników oraz harmonogram przeglądów zgodny z EN 365.